«دبیرخانه چهره سال» گزارش می‌دهد:

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال
 
استان آذربایجان شرقی به لحاظ ویژگی‌های حمل‌ونقلی مهم‌ترین استان شمال غرب کشور و جزء پنج استان مطرح کشور محسوب می‌شود.
از مؤلفه‌های مهم حمل‌ونقل استان می‌توان به پتانسیل‌های بالا در حوزه‌های صنعتی، کشاورزی و معدنی، تراکم جمعیتی بالا، وجود دو پایانه مرزی با کشورهای همسایه، مناطق آزاد تجاری فعال، شبکه راه‌های گسترده و تعداد ناوگان و رانندگان با گستره نفوذ کشوری و منطقه‌ای اشاره کرد که باعث می‌شود استان آذربایجان شرقی در حوزه‌های مختلف حمل‌ونقل کالا، مسافر، ایمنی، ترانزیت و حمل‌ونقل بین‌المللی در پهنه کشور ایران به‌عنوان یکی از استان‌های برجسته و مطرح کشورمعرفی شود. در حال حاضر 31857 راننده باری و 5977 راننده مسافری در حمل‌ونقل عمومی استان فعالیت می‌نمایند.14 پایانه مسافری, 2 پایانه مرزی فعال و یک پایانه باری در سطح استان فعالیت می‌کنند. تعداد شرکت‌ها و مؤسسات باری داخلی 266, شرکت‌ها و موسسات مسافری داخلی 114 و تعداد شرکت‌های حمل‌ونقل بین‌المللی 58 شرکت می‌باشند و 22 تشکل صنفی فعال حمل‌ونقل در استان امور مربوط به این حوزه را سازمان‌دهی می‌نمایند.

شبکه راه‌ها:

طول کل راه‌ها: 4.14196 کیلومتر

طول راه‌های شریانی: 7.1904

طول راه‌های همسنگ: 28659 کیلومتر

طول کل راه‌های کشور: 217901 کیلومتر (نسبت طول راه‌های استان به کشور:6.45درصد)

طول راه‌ها بر اساس نوع راه‌ها:

آزادراه:6.235 کیلومتر (درصد نسبت به‌کل کشور: 9.81)

بزرگراه:6.452 کیلومتر (درصد نسبت به کشور: 3.12)

راه اصلی:6.922 کیلومتر (درصد نسبت به کشور: 3.99)

راه فرعی (آسفالته و شنی ودرون شهری):2075 کیلومتر (درصد نسبت به کشور: 4.8)

راه روستایی: 10441 کیلومتر (درصد نسبت به کشور:7.9)

حمل‌ونقل کالای استان:

میزان حمل سالیانه بار توسط ناوگان حمل کالای استان در بازه زمانی سال1396؛ 18.2 میلیون تن بوده است؛ که سهم استان در کشور در این مورد 4.3 درصد است کالاهای عمده جابه‌جاشده در این مدت به ترتیب معدنی و ساختمانی، شیمیایی و کشاورزی و دامی بوده است. تعداد سفر کامیون باری در این بازه زمانی 1456 هزار سفر بوده است که سهم استان در کشور 4.9 است.

میزان تن- کیلومتر کالای حمل شده استان بر اساس سالنامه آماری سال 1396, 9204 میلیون تن کیلومتراست.

وسایل نقلیه عمومی باری استان تا پایان سال 1396, تعداد 24103 وسیله نقلیه بوده که 7.1 درصد کشور را شامل می‌شود. بر اساس تعداد وسایل نقلیه رتبه 5 کشور در اختیار استان است.

در نه‌ماهه اول سال 1397 میزان جابه‌جایی کالا از مبدأ استان 5.14 میلیون تن بار بوده است که نسبت به مدت مشابه سال قبل افزایش 6.4 درصدی رانشان می‌دهد.

عمر این ناوگان درسال 1392 حدود 24 سال بودکه بااجرای طرح‌های نوسازی ناوگان توسط این اداره کل به زیر 20 سال کاهش یافته است.

از اقدامات انجام یافته در این بازه زمانی توسعه ناوگان حمل‌ونقل باراستان به مقدار 3300 دستگاه باهدایت این اداره کل و سرمایه‌گذاری بخش خصوصی و ایجاد اشتغال برای بیش از 7 هزار نفر در بخش حمل ونقل کالا و مسافر به‌ عنوان راننده و کمک راننده بوده است.

حمل ونقل مسافری استان:

اتوبوس 724 دستگاه

مینی بوس 1178 دستگاه

سواری کرایه 714 دستگاه

جمع کل ناوگان مسافری استان 2616 دستگاه می‌باشدکه 1.4 ناوگان کشوری راشامل می‌شود.

تعدادپایانه‌های مسافری استان: 14 باب

میزان حمل سالیانه مسافر توسط ناوگان حمل‌ونقل مسافراستان سالانه بیش از 7 میلیون مسافر می‌باشد که درسال 1396 بیش از 4 درصدحمل مسافرکشور را شامل می‌شود.

بر اساس سالنامه آماری سال 1396, در این سال 627 هزارسفرتوسط ناگان مسافری استان انجام گرفت که 2.4 درصدکشور را شامل می‌شود.

در 10 ماهه نخست امسال ناوگان حمل‌ونقل مسافراستان 4 میلیون و 575 هزارو 239 نفرمسافررابا 481 هزارو 890 سفر جابه‌جا کرده است.

فعالیت اداره کل درایام اربعین حسینی

ستاد هماهنگی جابه‌جائی زائران اربعین حسینی استان آذربایجان شرقی به منظورساماندهی تردد زوار اربعین حسینی با عضویت انجمن‌های صنفی شرکتها و موسسات مسافری استان تشکیل وبابرنامه‌ریزی لازم و هماهنگی با دیگر دستگاه‌های ذی‌ربط امور مربوط به تردد زوار در این ایام را طبق سال‌های گذشته انجام داد. آمار فعالیت ناوگان استان در این ایام عبارتند از:

انجام 522 سرویس و جابه‌جایی 16 هزارو 716 زائراربعین حسینی به مرز مهران

پایانه‌های مرزی جلفا و نوردوز و حمل‌ونقل بین‌المللی

فعالیت دو پایانه مرزی جلفا و نوردوز به دلیل واقع‌شدن در داخل محدوده 20 هزار هکتاری منطقه آزاد تجاری ارس و رشد روزافزون جذب سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی و احداث و بهره‌برداری واحدهای تولیدی و صنعتی به دلیل مزایا و معافیت‌های گمرکی و مالیاتی تشویقی ارائه‌شده و تعریف حوزه قفقاز و ماورای قفقاز به‌عنوان یکی از حوزه‌های صادراتی کشور، در سال‌های اخیر روند افزایشی را در تردد کامیون‌های حامل کالای صادراتی و وارداتی و ترانزیتی تجربه می‌نماید که قطعاً در آینده‌ای نزدیک با به ثمر رسیدن پروژه‌های اقتصادی بزرگ سرمایه‌گذاری شده در حال اجرا در استان و منطقه ما جهشی تصاعدی تردد کامیونی یا تجاری مواجه خواهد شد. علاوه بر این رشد زیرساخت‌ها و جاذبه‌های گردشگری منطقه و رشد ترانزیت مسافر باعث شده است در سال‌های اخیر تردد مسافر در این پایانه‌های مرزی بالأخص جلفا رشد قابل‌توجهی داشته باشد. در سال‌های اخیر اقدامات مناسبی برای سهولت و تسریع در امور و جابه‌جایی آسان، روان بودن تردد و عدم توقف در این مرزها صورت گرفته است که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به اجرای فاز اول بهسازی پایانه‌های مرزی جلفا و نوردوز و توسعه محوطه پایانه مرزی جلفا اشاره کرد.

پایانه مرزی جلفا در مرز ایران و جمهوری آذربایجان (جمهوری خودمختار نخجوان) در وضع موجود با مساحت کل عرصه 4.4 هکتار، محوطه مسافری 2.7 هکتار و محوطه تجاری 1.7 هکتار فعالیت می‌کند که مساحت کل عرصه نهایی 8 هکتار خواهد بود. سال شروع ساخت پایانه 1380 و سال بهره‌برداریان 1382 بوده است... اقدامات آتی این مجموعه توسعه محوطه ضلع شمالی آن و اجرای طرح جامع است.

پایانه مرزی نوردوز به‌عنوان مرز مشترک ایران و ارمنستان دارای مساحت کل عرصه 6.8 هکتار با محوطه مسافری 2.7 هکتاری و محوطه تجاری 4.1 هکتاری است که سال آغاز ساخت آن 1378 و سال اتمام و بهره‌برداری آن 1383 است. از اقدامات آتی این پایانه می‌توان به توسعه محوطه از ضلع شمالی ورقی اشاره کرد.

درده ماهه اول سال جاری بیش از یک‌میلیون و 92 هزار مسافر از این دو پایانه مرزی تردد کردند که بیش از 673 هزار مسافر از مرز جلفا و بیش از 419 هزار مسافر از مرز نوردوز بودند. در همین مدت بیش از 41 هزار و 688 کامیون ایرانی و خارجی و 1148 اتوبوس ایرانی و خارجی از مرز جلفا تردد کرده‌اند و در این مدت بیش از 46 هزار کامیون ایرانی و خارجی که نسبت به مدت مشابه سال قبل 50 درصد افزایش نشان می‌دهد و حدود 3000 اتوبوس ایرانی و 7 هزار و 396 سواری ایرانی و خارجی از مرز نوردوز تردد کرده‌اند.

سامانه‌های هوشمند کنترل جاده‌ای

مرکز مدیریت راه‌های اداره کل راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای استان با استفاده از اطلاعات دستگاه‌های تردد شمار جاده‌ای در 82 محور که تقریباً کل محورهای استان تحت پوشش قرارگرفته‌اند، تعداد 24 دوربین نظارت تصویری سرمحورهای شریانی اقدام به پردازش اطلاعات الگوهای ترافیکی استان و تجزیه‌وتحلیل آن‌ها کرده و با استفاده از این اطلاعات و انجام هماهنگی‌های لازم با سایر ارگان‌های امدادرسان برنامه‌ریزی‌های لازم برای بهبود وضعیت ترافیک شبکه جاده‌ای را انجام می‌دهد. همچنین با استفاده از تصاویر دریافتی دوربین‌های نظارت تصویری رخدادها و سوانح جاده‌ای از قبیل تصادفات، تغییرات شرایط جوی و راه‌بندان‌ها در طول محورها شناسایی و اطلاع‌رسانی لازم به ارگان‌های مربوطه و کاربران جاده‌ای انجام می‌شود.

نصب و راه‌اندازی 59 دستگاه دوربین ثبت تخلفات عبور و مرور جاده‌ای استان (تبریز- اهر، آزادراه تبریز- زنجان، تبریز- جلفا و تبریز- میاندوآب) از مهم‌ترین اقدامات در راستای هوشمندسازی کنترل جاده‌ای بوده است. در فاز بعدی این طرح تعداد 40 سامانه دیگر نیز در سایر محورهای استان مکان‌یابی و به پیمانکار تحویل داده‌شده است در کنارگذر مرند، ادامه اتوبان شهید کسایی (کمربند غربی تبریز), محور اردبیل – قره‌بلاغ- سرچم، محور صوفیان – تسوج- سلماس، محور مرند- سه‌راهی ایواوغلی، محور تبریز- جزیره اسلامی، محور قدیم زنجان – میانه، بزرگراه مراغه – بناب، محور اردبیل – سراب –بستان‌آباد و محور تبریز- میانه می‌باشند.

 

نصب و راه‌اندازی سامانه توزین در حال حرکت در محور تبریز –بستان آباد از دیگر اقدامات اداره کل دربسترسامانه های کنترل هوشمندجاده‌ای بوده است. تعداد 2 سامانه جدیدنیز سرمحورهای مرند- تبریز وآزادراه تبریز- زنجان دردست اقدام می‌باشد که طی چندماه آتی به بهره‌برداری خواهد رسید.

تعداد 6 تابلوی اطلاع‌رسانی پیام متغیر vms نیز در محورهای استان نصب و راه‌اندازی شده است. قابلیت این تابلوها اطلاع‌رسانی وضعیت شبکه جاده‌ای اعم از لحاظ ترافیکی و مسدود بودن و سایر پارامترها است.

بر اساس اطلاعات به‌دست‌آمده از دستگاه‌های تردد شمار آنلاین واقع در محورهای استان در 10 ماهه نخست سال جاری تعداد بیش از 220 میلیون و 521 هزار تردد در محورهای استان به ثبت رسیده است که در مقایسه با مدت‌زمان مشابه سال قبل 15 درصد افزایش نشان می‌دهد. سه محور پرتردد استان در این مدت محورهای رفت‌ و برگشت تبریز- ایلخچی و صوفیان – تبریز و ایلخچی - آذرشهر بوده‌اند. از کل تردد انجام‌شده 16 درصد مربوط به واسط نقلیه سنگین و 84 درصد مربوط به تردد وسایل نقلیه سبک است. در سال 1396 بر اساس این آمار بیش از 230 میلیون و 171 هزار تردد خودرو سرمحورهای استان ثبت‌شده است که در مقایسه با مدت مشابه سال قبل یعنی بیش از 197 میلیون و 700 هزار تردد حدود 16 درصد افزایش داشته است.

ارتقای ایمنی حمل‌ونقل جاده‌ای

در حوزه نرم‌افزاری از فعالیت‌های این اداره کل می‌توان به تدوین بانک‌های اطلاعاتی کارآمد و تحلیل‌های کارشناسی جامع برای آسیب‌شناسی وضع موجود، تعیین نقاط ضعف و قدرت، طرح و بررسی در کمیته ایمنی استان و اتخاذ برنامه‌های عملیاتی باهدف کاهش تلفات ناشی از سوانح رانندگی اشاره نمود. در این راستا تعیین گروه‌های آسیب‌پذیر و اجرای برنامه‌های آموزشی برای عابران پیاده، موتورسواران، وانت‌بارها و دانش آموزان، برگزاری جشنواره پوستر ره پویان سفر ایمن برای فرهنگ‌سازی ارتقای ایمنی تردد و ساخت و پخش برنامه‌های آموزشی-فرهنگی مشترک با صداوسیما از عمده برنامه‌های اجرایی در این حوزه است که این اقدامات درمجموع در سال‌های اخیر با کاهش آمار تلفات ناشی از سوانح رانندگی درراه‌های برون‌شهری استان شده است. اصلاح نقاط پرحادثه، طبقه‌بندی اقدامات ارتقای ایمنی راه‌ها و کاهش تصادفات، ایمن‌سازی توسط روش‌های زودبازده و کم‌هزینه و آشکارسازی نقاط پرحادثه را از برنامه‌های اجراشده این اداره کل در سال‌های اخیر است.

احداث پل‌های عابر پیاده

سازمان راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای از سال 1393 اقدام به احداث پل‌های عابر پیاده در راستای حذف نقاط حادثه‌خیز و ارتقای ایمنی تردد جاده‌ای کرده است که در استان آذربایجان شرقی ساخت 9 دستگاه با اعتبارات سازمان اتمام و به بهره‌برداری رسیده است و ساخت 1 دستگاه پل دیگر نیز در حال اجرا است. همچنین 5 دستگاه پل عابر پیاده نیز با مشارکت بخش خصوصی در استان احداث و به بهره‌برداری رسیده است.

مجتمع‌های خدماتی رفاهی بین‌راهی

مجتمع‌های خدماتی رفاهی بین‌راهی به‌منظور فراهم کردن آسایش و رفاه بیشتر رانندگان و مسافران از طریق ارائه خدمات متمرکز و مناسب، جلوگیری از پراکندگی واحدهای خدماتی در طول جاده‌ها، دسترسی سریع رانندگان و مسافران به خدمات موردنیاز و کاهش میزان تصادفات جاده‌ای و افزایش ضریب ایمنی جاده‌ها احداث می‌شوند. در حال حاضر تعداد 40 باب مجتمع خدماتی رفاهی بین‌راهی سرمحورهای مختلف استان وظیفه خدمات‌رسانی به مسافران را بر عهده‌دارند، 21 مجتمع در حال ساخت و 40 مورد نیز در مرحله استعلام است.

راهداری

پس از مصوبه شورای عالی اداری کشور با انتقال وظایف معاونت راهداری از اداره کل راه وشهرسازی استان به اداره کل حمل‌ونقل و پایانه‌های استان و تغییر عنوان این اداره کل به اداره کل راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای ازنیمه سال 1395, برنامه‌ریزی ونظارت براجرای عملیات راهداری درکنار برنامه‌ریزی و نظارت برارتقای وضعیت حمل ونقل برون شهری استان به این اداره کل محول شد.

آمادگی برای راهداری زمستانی

تجهیز 553 دستگاه ماشین آلات برای راهداری زمستانی در آذربایجان شرقی

تعداد 553 دستگاه ماشین‌آلات سبک و سنگین برای عملیات راهداری زمستانی در استان آذربایجان شرقی تجهیز شده‌اند. این 553 دستگاه شامل بلدوزر، لودر، گریدر، کامیون، برف خور، نمک‌پاش، تراکتور و سایر دستگاه‌های سبک و سنگین است که برای طرح راهداری زمستانی تجهیز شده‌اند. تعداد 929 نفر عوامل راهداری زمستانی شامل نیروی انسانی ثابت، فصلی و پشتیبان در 50 باب راهدارخانه ثابت سیار و 109 اکیپ راهداری برای خدمات‌رسانی به کاربران جاده‌ای ساماندهی شده‌اند. راه‌های تحت پوشش برف‌روبی استان بیش از 14000 کیلومتر است و اداره کل راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای استان در راستای وظایف ذاتی خود با بسیج همه‌جانبه همکاران و به‌کارگیری کلیه امکانات و استقرار در مسیرهای حوزه استحفاظی و افزایش گشت‌های راهداری به‌ویژه سرمحورهای پرتردد نسبت خدمات‌رسانی به مترددین جاده‌ها اقدام کرده است. آماده‌سازی و تجهیز راهدارخانه‌ها در محورهای اصلی و فرعی جهت امدادرسانی و خدمات به‌موقع به مسافران و کاربران راه‌ها و همکاری و تعامل با مسئولین استانی و شهرستانی، نیروهای انتظامی و پلیس‌راه، هلال‌احمر و سایر نیروهای امدادی برای افزایش ایمنی عبور و مرور در این ایام از دیگر فعالیت‌های این اداره کل است. تلفن گویای 141 پاسخگویی 24 ساعته به هم‌وطنان در خصوص وضعیت راه‌ها و شرایط آب‌وهوایی است. درایام زمستان سال جاری بیش از 100 هزار کیلومتر از راه‌های استان آذربایجان شرقی توسط اکیپ‌های راهداری برف‌روبی شده است.

ارتقای ایمنی حمل‌ونقل جاده‌ای هدف اداره کل راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای آذربایجان شرقی است. در راستای تحقق این هدف در بخش سخت‌افزاری درده ماهه اول امسال 1850 کیلومتر خط‌کشی درراه‌های استان، تهیه و نصب 995 مترمربع تابلوی اطلاعاتی، نصب 1005 تابلوی اخطاری، نصب 880 عدد تابلوی انتظامی و نصب 10465 تابلو مسیر نما، خطر نمای پل وجهت نما، تعمیر 29 کیلومتر حفاظ‌های ایمنی (گارد ریل), نصب 10.7کیلومتر حفاظ‌های جدید، 510 مورد اقدامات ایمن‌سازی کم‌هزینه (میله ترافیکی، بشکه ایمنی، چشم‌گربه‌ای و...), ارتقای عملکرد و حفظ سیستم روشنایی تونل 98 کیلومتر و طراحی و اجرای 13 کیلومتر روشنایی طولی و 4300 شاخه رلینگ گارد ریل بوده است.

شایان ذکر است، برای ششمین دوره پیاپی، انتخابات چهره سال 97 راه و ساختمان کشور برای گزینش مدیران و پروژههای برتر، در شش گروه مدیران وزارت راه و شهرسازی، شهرداران، شهرداران مناطق 22 گانه تهران، شرکت عمران شهرهای جدید، ادارات کل راهداری و حمل و نقل جاده ای و سازمان‌های نظام ‌مهندسی ساختمان برگزار میشود.